Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Porada: Jak przy zastosowaniu majątkowych praw autorskich i tajemnicy przedsiębiorstwa zabezpieczyć technologie i rozwiązania hi-tech przed wrogim przejęciem

Niniejsza porada została przygotowana celem odpowiedzi na pytanie jak skutecznie chronić dobra niematerialne wchodzące w skład nowoczesnego przedsiębiorstwa, takie jak: know-how, technologia, receptura czy innowacyjne pomysły – hi-tech, w świetle obowiązujących regulacji prawnych uwzględniając także tajemnicę przedsiębiorstwa.

  1. Właściwe w analizie prawo
  1. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j.: Dz. U. 2016 poz. 666) – dalej jako: pr. aut.,

  2. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. 2013 poz. 1410) – dalej jako: pwp.,

  3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. 2003 nr 153 poz. 1503) – dalej jako: uznk. 

  4. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. 2016, poz. 1666) – dalej jako: kp.

 

  1. Dobra niematerialne

Punktem wyjścia dla sformułowania odpowiedzi na powyższe pytanie jest zwięzłe wytłumaczenie czym są innowacyjne dobra niematerialne i prawne, jak należy rozumieć ich przedmiot, jak również ustalenie zakresu obowiązywania różnych reżimów prawnych dla ich stosowania.

Dobra niematerialne i prawne to jedne z podstawowych obok rzeczy rodzajów dóbr stanowiących przedmiot praw majątkowych – czyli mienia. Pojęcie i znaczenie dóbr niematerialnych wzrastało wraz z postępem cywilizacyjnym i sukcesywnie było coraz ściślej związane zwłaszcza z regulacją dostępu i korzystania z informacji, ich zbiorów, w tym utworów mających wartość zarówno ekonomiczną jak i przemysłową czy artystyczną. Ostatnio ma to duże znaczenie, w związku z korzystaniem z zaawansowanych technologicznie (hi-tech) i technicznie produktów lub usług, co w istocie doprowadziło do utrwalenia form i zakresu przedmiotowego dóbr niematerialnych i prawnych.

Cechą wspólną regulacji dotyczących poszczególnych dóbr niematerialnych jest ukształtowanie praw podmiotów uprawnionych z tego tytułu jako cywilnych praw podmiotowych bezwzględnych chroniących interesy osobiste i majątkowe. Każdemu dobru niematerialnemu przyporządkować można podmiot lub – jak nie rzadko to się dzieje (współautorstwo) – podmioty, które są z tego tytułu wyłącznie uprawnione, co znajduje swój wyraz w przysługujących tym podmiotom prawach. Wynika też z tego, że do dóbr niematerialnych pozostających pod ochroną prawną można przyporządkować określony podmiot uprawniony do dysponowania tymże prawem. Co do zasady tak też jest z wartościami prawnymi.

  1.  Podmiot dóbr niematerialnych i prawnych

Podmiotem pr. aut. jak stanowi art. 8 ust. 1 jest co do zasady twórca utworu. Utworem zgodnie z art. 1 pr. aut. jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Aspekt twórczej inwencji pracowników lub osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych, a często też usługodawców może obejmować wykorzystanie szczególnej wiedzy i doświadczenia w połączeniu z innowacyjnością, oryginalnością w zakresie pomysłu na produkt, jakim może być konkretny towar czy usługa, na technologię, organizację produkcji, receptury czy utwory, które w istocie mogą stać się przedmiotem praw wyłącznych własności przemysłowej. Chodzi tu na przykład o szczególny ergonomiczny kształt zapewniający funkcjonalność określonego przedmiotu użytkowego czy choćby znak towarowy – markę, który poprzez odpowiednie zestawienie nazwy z elementami graficznymi zapewnia lepsze plasowanie produktu na określonym rynku lub dotarcie do konkretnych grup konsumentów. Pierwotne nabycie praw do utworu jest wynikiem czynności faktycznej, tj. stworzenia (ustalenia) utworu, a następnie utrwalenia na dowolnym nośniku. Bez znaczenia jest motywacja stworzenia utworu.

W związku z powyższym „twórcę” w rozumieniu komentowanego przepisu należy rozumieć jako rzeczywistego autora utworu, ta uwaga jest uzasadniona uproszczonym posługiwaniu się przez ustawodawcę określeniem „twórca", również wobec innych osób lub podmiotów, które są jedynie wtórnie uprawnione do utworu. Wyjątki od zasady pierwotnego nabycia prawa autorskiego przez twórcę wymagają ustanowienia przepisem ustawowym[1].

  1. Utwór pracowniczy

Zgodnie z treścią art. 12 pr. aut. pracodawca nabywa prawa majątkowe dopiero z chwilą przyjęcia utworu, co oznacza, że od chwili ustalenia utworu do jego dostarczenia pracodawcy autorskie prawa majątkowe pozostają przy twórcy-pracowniku. Jeżeli zaś twórca-pracownik nie dostarczy utworu pracowniczego pracodawcy, to ten może wystąpić przeciwko pracownikowi z roszczeniami z tytułu naruszenia obowiązków ze stosunku pracy. Dodatkowo pracodawca, w ciągu dwóch lat od przejęcia utworu, ma obowiązek jego rozpowszechnienia, jeżeli go nie dopełni, twórca-pracownik może wyznaczyć pracodawcy termin do rozpowszechnienia, a po jego bezskutecznym upływie przejmuje z powrotem autorskie prawa majątkowe razem z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono.

Co ważne podkreślenia pracodawca nabywa majątkowe prawa autorskie jedynie w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Oznacza to w praktyce, że pracodawca nie może eksploatować utworu poza sferą swego działania, np. utwór stworzony przez konstruktora dla celów produkcji w przedsiębiorstwie nie powinien być wykorzystywany bez jego zgody dla innych celów.

O ile osobiste prawa do utworu pozostają zawsze przy (rzeczywistym) twórcy, w odniesieniu do majątkowych praw autorskich przewidziano sytuacje wyjątkowe poza wyżej wskazanymi w przypadku utworów zbiorowych, o czym stanowi art. 11 pr. aut. oraz programów komputerowych stworzonych w ramach obowiązków pracowniczych zgodnie z  art. 74 ust. 3, kiedy to podmiotem pierwotnie uprawnionym do utworu jest – odpowiednio – producent (wydawca) utworu zbiorowego lub pracodawca zatrudniający informatyka – tzw. utwór pracowniczy.

Poza wspomnianymi przypadkami pierwotnego nabycia inne podmioty mogą stać się podmiotem prawa autorskiego w zakresie majątkowych praw autorskich w sposób pochodny, a więc najczęściej na podstawie umowy lub wskutek dziedziczenia, o czym stanowi art. 41 ust. 1 pkt 1 pr. aut.

 

[1] Wyrok SA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2007 r., I ACa 800/07, LEX nr 370747


Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

przekaż darowiznę

• do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Określ kwotę i przekaż darowiznę

dalej
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.

 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 10 zł.