Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Porada: ochrona majątku przedsiębiorstwa

W trakcie organizowania działalności swojego przedsiębiorstwa już na etapie inwestycyjnym jego tworzenia, uruchamiania działalności gospodarczej przedsiębiorca powinien myśleć o sposobach właściwej ochrony mienia przedsiębiorstwa. Trzeba tu od razu zaznaczyć, iż na różnych etapach rozwoju i w różnych jego aspektach działalności i dla jej przedmiotów będą właściwe inne sposoby zabezpieczenia mienia, lub też konfiguracje różnych sposobów/metod zabezpieczania. Należy także na początku zastrzec, iż mienie, które tu należy mieć na uwadze, czyli aktywa przedsiębiorstwa (assets) to nie tylko te rzeczowe składniki majątku, w różnych ich postaciach, ale także wartości niematerialne i prawne, a w tym, poczynając od know-how, technologii po programy komputerowe, jak i własność przemysłową, wzory przemysłowe, użytkowe czy wyniki prac badawczo-rozwojowych na etapie „przedpatentowym”. Standardowo, dla potrzeb niniejszej porady i od strony praktycznej, możemy podzielić sposoby zabezpieczenia mienia na ochronę:

- systemem odpowiedzialności materialnej pracowników,

- regulacją obowiązków nadzoru i kontroli wewnętrznej,

- ochronę sprawowaną przez zewnętrzne firmy „ochroniarskie”,

- nadzór elektroniczny,

- system audytów oraz kontroli zewnętrznych.

Całość zagadnień zabezpieczania majątku powinna w przedsiębiorstwie spinać odpowiednia regulacja, instrukcja czy też zarządzenie, które wprowadza określony spójny system kompetencji, obowiązków, procedur oraz dokumentów. Na etapie tworzenia przedsiębiorstwa, w szczególności przez mikro i małych przedsiębiorców, nie ma oczywiście obowiązku ani specjalnej potrzeby tworzyć jakiś wewnętrznych regulacji. Jeżeli jest jakiś jeden przedmiot działalności, w ramach którego nie operuje się wartościowymi składnikami mienia własnego lub klientów i nie ma więcej miejsc świadczenia usług bądź produkcji, to wystarczy prosty system umów do odpowiedzialności materialnej, odpowiednie dokumenty podpisane przez pracownika o przyjęciu mienia do odpowiedzialności z obowiązkiem zwrotu i do rozliczenia się (art. 124, 125 kodeksu pracy), jak też zabezpieczenia fizyczne obiektów i pomieszczeń, za którymi idzie odpowiednie ubezpieczenie majątkowe w instytucji ubezpieczeniowej, co najmniej w zakresie zdarzeń nadzwyczajnych, w tym szkód z tytułu działania tzw. siły wyższej (burza, pioruny, deszcz nawalny) oraz ubezpieczenie od kradzieży i kradzieży z włamaniem. Wówczas jeżeli spełniamy warunki ubezpieczenia wynikające z wymogów ubezpieczyciela, to zakres ochrony powinien być wystarczający.

Trzeba przy tym tylko pamiętać, iż w ramach tego ostatniego ubezpieczenia, konieczne jest aktualizowanie stanu ubezpieczanego wyposażenia, które znajduje się w ubezpieczanych obiektach, gdyż jest to osobny przedmiot ubezpieczenia i rozciąga się na wskazany sprzęt, np. maszyny, komputery, itp.

Przy wyborze sposobów zabezpieczenia, właśnie z uwagi na takie okoliczności, jakimi produktami lub towarami, o jakiej wartości dysponujemy, jak przechowujemy, czy w wyodrębnionych jednostkach magazynowych, odrębnie zabezpieczanych, czy w pomieszczeniach sklepowych, świadczenia usług, na hali produkcyjnej, jakiej są wartości i w jakiej ilości przechowujemy to towary, produkty lub rzeczy naszych klientów, np. oddane do naprawy w warsztacie naprawczym albo oddane do reklamacji to musimy dostosować do tych okoliczności, zarówno wewnętrzne formy zabezpieczenia majątku, jak i ubezpieczenia w instytucji ubezpieczeniowej. Jak widać z powyższych przykładów, nie zawsze wielkość firmy musi decydować o potrzebie zastosowania określonych metod i systemów zabezpieczenia mienia.

Formy i elementy systemów zabezpieczenia mienia

  1. Powierzenie mienia i umowy o wspólnej odpowiedzialności

Zgodnie z art. 125 k.p. pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie im powierzone łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą tej odpowiedzialności jest umowa zawarta pomiędzy pracownikami a pracodawcą w formie pisemnej. Umowa powinna wskazywać, w jakiej części każdy pracownik odpowiada za powierzone mienie i niedobór w nim. Jeśli nie jest to określone, przyjmuje się, że odpowiadają w częściach równych, jednakże w sytuacji, w której ustalenie stopnia przyczynienia się pracowników do wyrządzenia szkody jest możliwe, za szkodę odpowiadają te zidentyfikowane osoby. W sytuacji, gdy tylko w pewnej części możliwe jest ustalenie winy lub udziału danego pracownika, w tej części odpowiada on, natomiast co do reszty odpowiadają pozostali pracownicy, nie wyłączając tego, którego sprawstwo co do części szkody można było ustalić.  

Pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną, o której mowa wyżej, jeżeli liczba pracowników w miejscu powierzenia mienia nie przekracza: przy pracy na jedną zmianę - 8 osób, przy pracy na dwie zmiany - 12 osób, a przy pracy na trzy zmiany - 16 osób. W zakładach usługowych, w zakładach żywienia zbiorowego oraz sklepach samoobsługowych i preselekcyjnych pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną, jeżeli ich liczba w miejscu powierzenia mienia nie przekracza 24 osób na jedną zmianę.

Dobrze wyjaśniają warunki i skutki takiego powierzenia poniższe orzeczenia Sądów, które mogą być dobrą tu instrukcją.

Niezawarcie nowej Umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w razie zmiany składu pracowników objętych taką umową (§ 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie, jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 663[1]) uchyla wspólną odpowiedzialność za powierzone im mienie (art. 125 § 1 k.p. w związku z art. 124 k.p.) - wyrok SN z dnia 12 listopada 2003 r. I PK 551/02. 

Zmniejszenie składu osobowego pracowników, objętych Umową o wspólnej odpowiedzialności materialnej, nie stanowi samo przez się przesłanki zwalniającej pozostałych pracowników prowadzących nadal powierzoną im placówkę handlową od odpowiedzialności za szkodę w mieniu w częściach Umownie ustalonych - wyrok SN z dnia 5 grudnia 1979 r. IV PR 336/79.

Pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art.124 k.p.) ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu (art.122 k.p.), nie jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 k.p. - wyrok SN z dnia 25 maja 2000 r. I PKN 635/99.

Z przepisu art. 124 § 3 k.p. wynika, że odpowiedzialność za mienie powierzone wyłączona jest nie tylko wtedy, gdy pracownik wykaże, iż szkoda powstała wyłącznie z przyczyn od niego niezależnych lecz także gdy udowodni, że wywołana została ona głównie z przyczyn, za które odpowiedzialności nie ponosi (kradzież). W takim przypadku odpowiada on za szkodę według ogólnych reguł materialnej odpowiedzialności pracownika - wyrok SN z dnia 28 kwietnia 1997 r. I PKN 114/97.

Prawidłowe powierzenie mienia to takie, które dla przejmującego ustala stan zerowy, czyli punkt wyjścia w kierunku późniejszych rozliczeń, bowiem inwentaryzacja początkowa i końcowa dają możliwość wyliczenia ewentualnego braku (niedoboru w mieniu) - wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 kwietnia 1995 r. III APr 82/94.

Pobranie przez pracownika pieniędzy za towar należący do pracodawcy jest równoznaczne z ich powierzeniem pracownikowi odpowiedzialnemu materialnie. Takie przypadki określane są jako wtórne powierzenie mienia - wyrok SN z dnia 18 grudnia 2001 r. I PKN 757/00. 

Według SN pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym, jeżeli udowodni bądź wskaże z wysokim prawdopodobieństwem, że szkoda powstała na skutek zdarzeń od niego niezależnych - wyrok SN z dnia 07.03.2001 r. (I PKN 288/00).

Podporządkowanie pracownika kierownictwu nieuczciwego lub nierzetelnego przełożonego może być kwalifikowane jako niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie mienia powierzonego z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się (art. 124 § 3 k.p.) - wyrok SN z dnia 17 grudnia 2001 r. I PKN 748/00.

Pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art.124 k.p.) ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu (art.122 k.p.), nie jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 k.p. - wyrok SN z dnia 25 maja 2000 r. I PKN 635/99.

Wydanie przez pracodawcę zarządzenia nakazującego pracownikowi parkowanie powierzonego pojazdu wyłącznie na parkingach strzeżonych, bez jego wyposażenia w podstawowe zabezpieczenia (autoalarm, blokada skrzyni biegów), nie może być uznane za zapewnienie warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia. – wyrok z dnia 21 listopada 2006 r. II PK 69/06.

 

[1] Nadal obowiązujące.


Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

wpłać darowiznę

Odlicz Darowiznę od Dochodu: • do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Wesprzyj Mikroporady.pl

Najmniejsze i rodzinne Firmy są najważniejszym „nerwem” naszej gospodarki a mają ograniczony dostęp do fachowej pomocy. My to zmieniamy - przygotowujemy dla nich kompleksowe wsparcie – wzory umów z orzecznictwem i komentarzami, porady, instrukcje,regulaminy, kazusy. W odpowiedzi na przesyłane pytania udzielamy dodatkowych porad, wyjaśnień i interpretacji.

Bez ograniczeń i bezpłatnie, bo chcemy żyć w świecie, gdzie solidarnie wspiera się słabszych. Jest to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi takich jak Ty. Liczy się każda pomoc, jednorazowa wpłata lub comiesięczna.

dalej
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.

 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 30 zł.